| voor 1800 | Rond 1400 bestaat het
gebied dat we nu
kennen als Klarendal uit bos en heide. Ongeveer 50 jaar later wordt de
ontginning ter hand genomen en krijgt de Musschenberg haar eerste
akkers. Een groot deel van het bos, ook bekend als Arnhemmer Hout
(Holt) of Arnhemmer bosch is tijdens het beleg van Arnhem door Filips
I,
koning van Kastilië in 1505 omgehakt. |
| 1800 |
|
| 1810 |
|
| 1820 |
|
| 1830 |
Start
eerste bebouwing Klarendal - Wijnstraat, Noord Peterstraat,
Putstraat
en Noppenstraat |
| 1849 |
Gemeente Arnhem koopt op 1 september van het Sint Peter Gasthuis een stuk grond aan de Hommelseweg ten behoeve van een kerkhof voor de somma van fl. 20124,-. |
| 1850 | Aan de Rosendaalseweg (nu
straat) werd in
de buurt van de Römerselaan door het Protestants Begrafenisfonds
een aantal voor werklieden bestemde woningen gebouwd. |
| 1852 |
Ingebruikname
Rooms Katholieke gedeelte van de algemene begraafplaats "Onder de
Linden" ter vervanging van de overvolle begraafplaats tussen de
Steenstraat en Hommelstraat. |
| 1857 | Werden er 40 woningen in de omgeving van de Klarendalseweg gebouwd, in een omgeving die toen al dicht bevolkt was. |
| 1858 |
Op 10 november werd de
Joodse
begraafplaats geopend in de buurt van Onder de Linden. Dit
kerkhof werd in gebruik genomen ter vervanging van de oude
begraafplaats 'achter den Valk'. Werden er in Klarendal nog eens veertig woningen gebouwd. Kocht de Gemeente op 20 maart van de St. Nicolaas broederschap een stuk grond op de hoek Agnietenstraat/ Hommelseweg om er een mestvaalt van te maken, de aankoop van dit perceel kostte de gemeente fl. 12.550,-. Voorheen was dit stuk land verpacht aan J. Meulenbroek (logementhouder). |
| 1859 | Werden
er in Klarendal nog eens 4 huizen gebouwd. Op 16 juli wordt in plaats
van het Velperplein een stuk grond nabij de mestvaalt aan de
Klarendalseweg aangewezen als exercitieterrein. Op 6
december van
hetzelfde jaar wordt dit terrein door de militaire autoriteiten
afgewezen en krijgt het Roermondsplein de bestemming als
exercitieterrein.
Op 19 oktober wordt besloten een school te bouwen langs de spoorweg
Arnhem-Zutphen. De school werd tussen de Velperweg en de Rosendaalseweg
gebouwd, in 1896 werd het gebouw in gebruik genomen door de Nederlandse
Protestantse Volksbond. |
| 1860 |
Bouw
Luthers Hofje - Hommelseweg Bouw Comissiehuisjes - Catharijnestraat/Paulstraat Werd het Protestantse gedeelte van de algemene begraafplaats aan de Hommelseweg aangelegd voor de somma van fl. 20124,- Voor fl. 1200,- kocht de gemeente een stuk grond ter verbreding van een verbindingsweg tussen de Klarendalseweg en de Rosendaalsestraat, toen nog weg geheten. Waarschijnlijk is dit de latere Neerlandstuinstraat. |
| 1862 | Voor fl. 11388,- werd in
de Hommelstraat
de eerste burgerschool (de latere school 7) gebouwd. Werd op 1 september de algemene begraafplaats aan de Hommelseweg ook voor de Protestantse gemeente in gebruik genomen. |
| 1863 | Op 29 juli werd achter
zijn woning in de
Hommelstraat een gepensioneerd kapitein op een gruwelijke wijze tijdens
een onbeduidende ruzie vermoord door de 71jarige Engelsman Henry
Charles Hornidge of Sommerset Lee. De man had in zijn jeugd in England
al eerder iemand van het leven beroofd. Voor deze misdaad kreeg
hij vijf jaar tuchthuis. De gemeente kocht op 31 augustus bijna honderd zeventig el grond om de Zadelhofsteeg, later Hoflaan te verbreden. Op 3 oktober adviseert de stadsarchitect de Arnhemse gemeenteraad grond aan de Rosendaalseweg en Klarendalseweg te kopen ten behoeve van stadsuitbreiding. Dit plan, dat 2 1/2 ton zou kosten werd in een voorstel aan de Commissie van uitleg verworpen met 10 tegen 8 stemmen. |
| 1864 | Op 6 augustus schonk het
St. Catharina
gasthuis de gemeente 2310 el grond ten behoeve van de aanleg van de
Catharijnestraat als verbindingsweg tussen de Klarendalseeweg en de
Rosendaalsestraat (toen nog weg) en nog eens 780 el voor de aanleg van
een straat vanaf de Klarendalseweg in zuidelijke richting. |
| 1865 | Op 1 april kreeg de
gemeente een groot
deel van de Putstraat in haar bezit. De verschillende huiseigenaren
droegen hun rechten over onder voorwaarde dat de gemeente de straat in
orde zou brengen en voor een goede afwatering te zorgen. Werd er van het Burgerweeshuis een stuk grond gekocht voor het bouwen van een openbare lagere school (School 2 aan de Kapelstraat) voor de som van fl. 21.448,-. Bouw bejaardenwoninkjes St Peters Gasthuis - Catharijnestraat. Op 11 februari werd het besluit genomen een nieuwe school in Klarendal op te richten. |
| 1866 | Op 1
mei werd de openbare school nummer 2 geopend. |
| 1870 |
Verplaatsing
molen "de Kroon" van Amsterdamseweg naar Klarendal |
| 1871 |
Op 5 september het
besluit genomen tot
aankoop van grond om de Klarendalscheweg te verbreden. Op 11 november
aankoop van grond om de Putstraat te verbinden met de weg die parallel
loopt aan de Catharijnestraat. (NB. Hier wordt waarschijnlijk bedoeld
de Paulstraat). Op 9 december wordt er besloten om wegen aan te leggen in Klarendal. |
| 1872 |
Op 29 juni wordt besloten
de Paulstraat te
verlengen, evenwijdig aan de Catharijnestraat. De gemeente krijgt van
de in 1871 opgerichtte Nijverheidsstichting de
wegen 1ste en 2de Nijverheidsstraat aangeboden onder voorwaarde dat de
gemeente de wegen zal onderhouden. Op 7 december besluit de raad tot de
stichting van een bewaarschool in Klarendal. |
| 1874 |
Op 19 december aanvaardt
de gemeente de
schenking van de straat voor de pasgebouwde huizen van de
Nijverheidsstichting, genaamd de 3de Nijverheidsstraat |
| 1875 | Op 27
november wordt de 4de Nijverheidsstraat door de Nijverheidsstichting
aan de gemeente geschonken. |
| 1876 |
Toestemming
tot bouw Militaire Bakkerij door Ministerie van Oorlog |
| 1877 |
Bouw
militaire huisjes Noordpad |
| 1879 | Op 3 mei wordt het
besluit genomen om de
Klarendalscheweg te verbreden |
| 1882 |
Op 21
januari aanvaardt de gemeenteraad een schenking van wegen, aangeboden
door de Directeuren der Maatschappij tot exploitatie van de
Musschenberg. Het gaat om de Klarenbeekstraat, de Boschstraat, de
Agnietenstraat en de Musschenstraat. |
| 1883 | Kinderziekenhuis verhuist van St Marten naar de Catharijnestraat |
| 1884 | Op 9 februari besluit de
raad tot aankoop
van 1610 m²aan de Agnietenstraat voor de bouw van school No. 14. Op 26 mei wordt de schenking van wegen op de Rappardsberg door D. van Hoytema geaccepteerd. Het betreft de Javastraat, de Sumatrastraat, de Solostraat en de Atjehstraat. |
| 1885 | juni
- Ingebruikname Menno van Coehoornkazerne |
| 1886 | Gemeente
Arnhem koopt Klarenbeeks Bos |
| 1887 | Op 5 februari wordt
besloten om een nieuwe
school voor Lager Onderwijs (School 16) zal worden gebouwd op een
terrein, dat behoort tot het aangekochtte gedeelte van Klarenbeek en
wel op de hoek van de Rosendaalscheweg en de Klarenbeekscheweg
(tegenwoordig Vijverlaan). Gemeente Arnhem neemt op 2 juli 1887 het besluit om tbv de bouw van een nieuw hospitaal het terrein "Onder de Linden", dat onderdeel uitmaakte van het een jaar eerder aangekochte Klarenbeekse Bos, aan de staat af te staan. Het terrein was ongeveer 14.214 hectare groot. Zij verklaarde tevens fl.50.000,- bij te dragen aan de bouwkosten. Dit jaar begint de Gemeente ook met de verbetering van de slechte woon- en leefomstandigheden in Klarendal. |
| 1889 |
Opening Militair Hospitaal "Onder de Linden" |
| 1890 | 1 oktober - Oprichting
"Wijkvereeniging
Klarendal". De doelstelling van deze vereniging was: "Minvermogende
zieken, zooveel mogelijk in hun eigene woning te verplegen en
verzorgen, en de kranken en hunnen huisgenoten getrouw te bezoeken en
met raad en daad bij te staan." |
| 1893 |
Op 25 februari besluit de
raad diverse
percelen in Klarendal aan te kopen, deze hoorden bij de te onteigenen
percelen |
| 1895 |
27 mei - Sint Jan de Doperkerk geconsecreerd door de aartsbisschop van Utrecht (Hoflaan) |
| 1896 |
Op 7 maart wordt besloten
tot de aanleg
van een wegennet tussen de Akkerstraat en (de inmiddels) verdwenen
Schutstraat. |
| 1898 | Op 1 mei worden de huizen
in de
Akkerstraat door "Openbaar Belang" gebouwd, in gebruik genomen. Op 30
november worden de woningen van "Openbaar Belang" in de Hovenierstraat
betrokken. |
| 1900 |
Op 5 mei wordt besloten
tot de aankoop van
twee huizen aan de Noord Peterstraat voor het maken van een verbinding
tussen de Agnietenstraat en de Noord Peterstraat. Deze aanschaf kostte
de gemeente fl. 1766,-. De verbindingsweg is waarschijnlijk de
Landbouwstraat. Op 19 mei het besluit genomen tot de aankoop van een perceel grond, dat in bezit was van de Woningvereeniging "Openbaar Belang": a circa 1800 cA. aan de Agnietenstraat tbv de bouw van School II voor de prijs van fl. 3,50 per cA. en het overige gedeelte van het perceel, groot 2440 cA. voor fl. 2645,-. Dit laatste terrein was gedeeltelijk bestemd voor een openbare straat. Dit is de school op de hoek Oogststraat en Agnietenstraat. Aan het eind van het jaar wordt de "Stichting Nijverheid" als woningvereniging opgeheven. |
| 1901 |
"Openbaar
Belang" bouwt in de Landbouwstraat en Agnietenstraat huizen tot
verbetering van de woningtoestanden in Klarendal. |
| 1905 | Woningvereeniging
"Openbaar Belang" bouwt
een kindertehuis aan de Sonsbeeksingel 145. Op 9 januari besluit de raad tot aankoop van een aantal huizen en erven met bouwland aan de Hommelscheweg om het bouwen van School III mogelijk te maken. De kosten hiervan bedroegen fl. 45.000,-. Op 18 december stelt de raad fl. 70.500 ter beschikking voor de bouw van School III, tevens worden voor meubels en leermiddelen respectievelijk fl. 3175,- en fl. 575,- uitgetrokken. |
| 1906 |
Op 14 mei krijgt de
Arnhemsche Bond voor
lichamelijke opvoeding verguning om een gedeelte van de begraafplaats
"Onder de Linden" als openbare speeltuin voor de jeugd te gebruiken. 1 december - Ingebruikneming school III (Onder de Linden 21) |
| 1907 | Klarendal
wordt aangesloten op de riolering, hiervoor wordt een bedrag van fl.
60.000,- voor de riolering van Klarendal uitgetrokken en fl. 37.500
voor het leggen van een riool in de Klarendal- en Sonsbeeksingel. Op 14 oktober wordt besloten om in januari 1908 de voormalige school No. II aan de Klarendalscheweg te gaan gebruiken als school voor zwakzinnige kinderen. Deze zal de naam krijgen van "Buitengewone School voor lager onderwijs". |
| 1908 |
Op 30
maart wordt voor de uitvoering van de bestrating in Klarendal en aan de
Klarendal- en Sonsbeeksingel een bedrag van fl. 124.000,- ter
beschikking gesteld. |
| 1909 |
In
dit jaar wordt het noordoostelijk gedeelte van de Musschenberg (het
terrein tussen De Klarendalseweg, de Klarenbeekschen Weg -de huidige
Vijverlaan- en de Kazernestraat) bestemd voor de verbetering van de
volkshuisvesting. De bouwblokken op dit terrein (17.445 kwadraat meter)
worden in erfpacht gegeven aan de Vereeniging Volkshuisvesting voor de
bouw van 115 woningen. De Vereniging "Volkshuisvesting" ontving tbv de
bouw een voorschot van fl. 195.000,- Dit bedrag ontvangt de
gemeente het volgend jaar als voorschot van het rijk |
| 1910 |
Op 29
juli worden de huizen van de vereniging "Volkshuisvesting" op de
Musschenberg door de bewoners betrokken. |
| 1912 |
Op 23 april bezoekt
Koningin Wilhelmina en
haar echtgenoot Prins Hendrik tijdens een bezoek aan Arnhem ook
Klarendal. Zij maken een rijtoer door de volgende straten: Hommelseweg,
Agnietenstraat, Verlengde Hoflaan, Klarenbeekstraat, Vijverlaan, 4de
Musschenstraat, een rondje Van Verschuerplein (het huidige
Musschenplein), de 1ste Musschenstraat, Kazernestraat,
Klarendalscheweg, Hoflaan, Sumatrastraat, Johannastraat,
Catharijnestraat, Sonsbeeksingel, Hovenierstraat, Klarendalscheweg,
Akkerstraat en via de Agnietenstraat de wijk weer uit. In de
Agnietenstraat wordt het Koninklijk paar toegezongen. Een van de
kinderen, de driejarige Corry Boudewijn biedt de koningin bloemen aan. In de zomer van dit jaar besluit de Raad tot verbreding van de Hommelsche Poort, waarvan de kosten begroot zijn op fl.40.000,-. Wordt er een bedrag van fl. 13.050,- beschikbaar gesteld voor de aanleg van een weg tussen de Hommelscheweg en Onder de Linden (J.P. Heijestraat) en voor het uitvoeren van grondwerken tot verlaging van het Noordpad en egalisering van het terrein tussen de Klarenbeekstraat en de Vijverlaan. |
| 1922 |
16
november - Opening Ds. K.F. Creutzbergschool (Vijverlaan 30) |
| 1930 |
|
| 1940 |
|
| 1951 |
15
december - Opening Jacobiberg als onderkomen voor de CJMV
(Christelijke Jonge Mannen Vereniging ) |
| 1954 |
Opening
Zwembad Klarenbeek |
| 1966 |
Het Regionaal Militair
Hospitaal (Onder de
Linden) wordt opgeheven |
| 1968 |
Op zaterdag 10 februari
wordt in de
Agnietenstraat in de oude school op nummer 88 door wethouder J.J.
Mulder het hernieuwde jeugdcentrum Vogelwijk geopend. In dit jaar betrekt de Neutrale Streekschool voor kleuterleidsters de geheel verbouwde, voormalige School XVI op de hoek van de Rosendaalsestraat en Vijverlaan. Op 13 september opende wethouder J. Heij het gemoderniseerde "Volksbad" in de WestPeterstraat. Door de verbouwing, die fl. 75.000,- heeft gekost, kan het gebouw nog jarenlang mee. (In 2008, inmiddels veertig jaar later staat het gebouw er nog wel, maar is de badfunctie verdwenen). In september wordt een begin gemaakt met het opknappen van een aantal 90 jaar oude woningen aan de Hommelseweg. UIT ARNHEM ONDERWEG Klarendal. Voortdurend werden ook het afgelopen jaar weer woningen aangekocht in Klarendal met het oog op de voorgenomen sanering van deze wijk. Reeds zijn bijna 600 van de ruim 1500 woningen in Klarendal gemeentelijk eigendom. Een aantal daarvan werd al gesloopt, vele wachten, dichtgespijkerd, op de sloper en weer andere woningen zijn door de Centrale Woningstichting opgeknapt en voorlopig weer bewoonbaar gemaakt. De noodzakelijke sanering zal Arnhem de kans bieden hier een "betere" wijk te stichten, met woningbouw, maar ook met een meer algemene bebouwing, voor kantoren en dienstverleningen. Dit jaar werd de raad meegedeeld, dat hij in 1969 een "vlekkenplan" krijgt aangeboden, dat de basis moet vormen van de uiteindelijke bouwbestemming van het gesaneerde Klarendal. Het tempo waarin Klarendal gesaneerd kan worden hangt weliswaar ook af van de mate waarin de te slopen panden kunnen worden aangekocht, maar toch nog veel meer van de vraag of er voldoende vervangende woningen zullen komen, die voor de huidige bevolking van Klarendal betaalbaar zullen zijn. |
| 1969 |
De voormalige panden van
het Leger des
Heils aan de Klarendalseweg en de OostPeterstraat worden ten behoeve
van Ons Huis (het Jeugd- en Jongerenwerk) door de gemeente aangekocht. Hotel HOVI aan de Hommelseweg wordt verbouwd tbv verbetering van de woonomstandigheden van de Arnhemse gastarbeiders. Na verbouwing kunnen er een 40tal gezinnen hun intrek nemen. Ook wordt er een ruimte gecreëerd als trefcentrum voor de diverse nationaliteiten. Op 18 maart werd de Bamboebar aan de Rosendaalsestraat 79 verwoest. Op 10 november richtte een uitslaande brand grote schade aan panden en inboedel in de Sumatrastraat 67 en 68. |
| 1970 |
1ste
oproer tegen verloedering Klarendal door Gemeente Arnhem |
| 1972 |
10
augustus - Opening werkwinkel aan de Klarendalseweg 155 door Ir. de
Jong (progressief raadslid) |
| 1989 |
Klarendalse
drugsopstand |
| 1990 |
|
| 2000 |